06 Tháng Hai 2012
 
Diễn đànDiễn đànNhịp cầu ra thế...Nhịp cầu ra thế...Tiếp cận thị tr...Tiếp cận thị tr...Một chút Bắc cực quang cho các nhà phiên dịch trẻMột chút Bắc cực quang cho các nhà phiên dịch trẻ
Trước Trước
 
Tiếp Tiếp
Bài mới
 29/08/2009 3:17 CH
 
 Được sửa bở aiviet  vào 29/08/2009 9:02:38 CH

Chào các nhà phiên dịch trẻ,

    Nếu các bạn chuẩn bị hành trang cho nghề dịch thuật. Việc đầu tiên là nghe kinh nghiệm của những người đi trước. Tôi nghĩ đây là một nghề lý thú, mỗi ngày sẽ có những nội dung mới.  Tôi gừi bài viết  http://www.accurapid.com/journal/30prof.htm

Aiviet

 

Tôi sinh ra tại Helsinki, Phần lan, trong một gia đình song ngữ có mẹ Phần lan và bố Thụy điển. Tôi thường nghe đài phát thanh (chúng tôi không có TV khi tôi còn là một đứa bé), và tôi đặc biệt thích các chương trình tiếng nước ngoài. Gia đình tôi thường thắc mắc tại sao tôi nghe tiếng Pháp khi tôi không thể hiểu được từ nào trong đó. Tôi trả lời, " Bởi vì tôi thích nghe âm thanh của nó, và khi tôi lớn lên tôi sẽ học tiếng Pháp.". Rồi, theo cách nào đó điều đó đã thành sự thật — tôi đã học một ít tiếng Pháp sau này trong đời. Mặc dù nó không phải là một ngôn ngữ để tôi kiếm sống, tôi vẫn thích âm thanh của nó.
Bạn phải từ chối một công việc nếu bạn cảm thấy nó nằm ngoài khả năng của bạn.
Tôi là chủ tịch thành viên của MICATA (Phân hội Trung Mỹ của ATA), và những người trẻ thường gọi và hỏi tôi, "Tôi cần phải làm gì để trở thành một dịch giả?"?
Câu trả lời chuẩn đầu tiên của tôi là " Hãy làm việc chăm chỉ ở trường nhấn mạnh đặc biệt vào Tiếng Anh". Tôi có thể nghe thấy sự do dự trong những tiếng nói của họ khi họ nói" Tiếng Anh? Nhưng đó là tiếng mẹ đẻ của tôi... Tôi đã lấy ba năm lớp tiếng Tây ban nha và tôi thực sự muốn trở thành một dịch giả. Tôi đã biết Tiếng Anh rồi."
Tôi không cần phải nói với các đồng nghiệp giàu kinh nghiệm của tôi tại sao biết tiếng mẹ đẻ của người ta là rất quan trọng. Khi Gabe Bokor gọi tôi và yêu cầu tôi với tư cách là người dịch điển hình được đưa ra trong số này, anh ấy đã yêu cầu tôi đặc biệt cho vài lời khuyên đối với những người mới đến— để chia sẻ kinh nghiệm của tôi về những gì cần để trở thành một dịch giả tự do thành công.
Bài này viết ra là để cho người mới đến với nghề và các nhà dịch thuật thiết tha.
Và bởi vì kinh nghiệm của tôi không bao gồm việc dịch văn học, tôi sẽ không tư vấn cho các nhà dịch thuật văn học tương lai. Nếu bạn đang học chuyên ngành ngôn ngữ tại một trường cao đẳng hoặc đại học, hãy lấy vài học trình ở một cái gì đó khác hơn là chuyên ngành của bạn (kinh doanh, thuật ngữ y học, sinh học, hóa học, thuật ngữ pháp lý). Điều đó sẽ trở nên cực kỳ hữu ích trong sự nghiệp của bạn như là một dịch giả. Nếu bạn đã có bằng cấp, vẫn đáng lấy một số học trình. Đừng quên nhắc đến các học trình thêm này khi tìm kiếm công việc. Nếu bạn có thể kham nổi, hãy xem xét ít nhất lấy một số học trình mùa hè tại một trường đại học tại một nước mà ngôn ngữ chuyên ngành của bạn được nói, hoặc cố tìm việc làm ở nước đó trong một ít tháng. Bạn sẽ ngạc nhiên về việc bạn sẽ học nhiều hơn như thế nào về văn hóa khác nếu bạn trải nghiệm nó trực tiếp hơn là chỉ với tư cách là khách du lịch đến thăm trong một hoặc hai tuần. Bạn đã có rất nhiều ưu thế so với những gì tôi đã có khi tôi nghe radio và quyết định học các ngôn ngữ. Bạn có máy truyền hình và Internet. Bạn thật sự không có lời biện hộ nếu như không trở thành một chuyên gia ngôn ngữ, nếu bạn nghiêm chỉnh với điều đó. Chúng tôi cần bạn!
Hãy tham gia các hiệp hội dịch thuật!
Hãy trở thành một thành viên của một nhóm các nhà dịch thuật, như một phân hội ATA, và ATA ở cấp quốc gia. Bạn có thể làm điều này ngay cả trước khi bạn bắt đầu làm việc nghiêm túc như một dịch giả. Chúng tôi hoan nghênh những người mới tới, chúng tôi đều mến khách (hầu hết chúng tôi không cắn), và chúng tôi chia sẻ tri thức của chúng tôi; ATA thậm chí có cả một chương trình hướng dẫn những người mới tới. Có thông tin chi tiết hơn về điều đó trên trang web ATA. Nếu bạn nghĩ rằng bạn có thể làm điều đó một mình, nó sẽ là con đường hiu quạnh. Có tiếp xúc với các đồng nghiệp là sống còn đối với một dịch giả. Họ có thể sẽ giúp bạn tìm việc làm, và họ sẽ cho bạn lời khuyên về phân biệt một công ty dịch tồi với một công ty tốt. Tôi cũng sẽ đưa một lời khuyên chung ở đây, nhưng họ có thể nói về những kinh nghiệm của bản thân họ.
Bạn có nên thi lấy chứng chỉ ATA ngay bây giờ không?
Nếu bạn muốn thử nó, không có gì ngăn cản bạn nếu bạn có bằng cấp cử nhân hoặc tương đương theo đỏi hỏi. Nhưng tại sao không đợi một năm và tìm hiểu thêm một chút về dịch thuật, như thế bạn có thể vượt qua nó vào lần thử đầu tiên? Hãy dùng số tiền bạn định chi về lệ phí thi để tham gia hội thảo, hội nghị....dịch thuật.
Theo cách đó bạn học nhiều điều hơn về nghề nghiệp, lấy địa chỉ liên lạc việc làm, gặp gỡ các đồng nghiệp có kinh nghiệm, và có thể phân phát các bản lý lịch và danh thiếp của bạn. Bây giờ bạn đã sẵn sàng để tìm một công việc.
Bạn nên bắt đầu từ đâu?
Điều này có vẻ hết sức lạc hậu, nhưng tôi sẽ nói những trang vàng. Hãy chuẩn bị bản lý lịch thật đẹp (không có lỗi chính tả)! và gửi nó cho tất cả các công ty dịch thuật  tại địa phương. Sau đó, hãy liên lạc với các công ty dịch thuật ở nơi khác. Không gửi lý lịch của bạn bằng e-mail trừ khi công ty yêu cầu điều đó. Các công ty dịch nhận được hàng trăm bản lý lịch bằng e-mail; đối với các công ty lớn, điều này sẽ phải có hẳn một người chuyên để lưu hoặc in chúng. Nếu bạn gửi một lý lịch ngắn trên giấy tốt tóm tắt về quá trình đào tạo, tài năng, và kinh nghiệm của bạn, điều đó có thể bắt mắt một ai đó, và nếu họ nghĩ họ có thể sử dụng bạn, họ sẽ lưu nó lại. Bạn có thể gọi họ trong một hoặc hai tuần, tìm hiểu liệu họ có thích nói chuyện với bạn trực tiếp hay không. Đừng xuất hiện mà không có hẹn, hầu hết mọi người không muốn cắt ngang công việc của họ chỉ để nói chuyện với bạn.
Nếu công ty mời bạn các công việc đọc lại hoặc các công việc nhỏ nhặt có liên quan đến dịch thuật, đừng coi thường chúng!
Các việc làm nhỏ đó sẽ giúp bạn đặt được một bàn chân ở cửa. Một số trang Internet trung chuyển việc làm giữa những người mua tiềm năng và các nhà dịch thuật.
Không may, một số trong chúng mời chào ở mức giá thấp đến mức thấp mà bạn không thể kiếm sống bằng cách đó được.
Còn điều gì về các khách hàng trực tiếp?
Nếu bạn đúng là một người mới vào nghề, bạn chưa sẵn sàng trừ phi bạn là một bác sĩ, kỹ sư, hoặc luật sư đang tìm các bản dịch trong chính chuyên ngành của bản thân bạn. Hãy làm việc trước hết với các công ty dịch thuật. Một công ty tầm cỡ có một biên tập viên làm việc với bạn. Một cặp mắt khác sẽ bắt được các lỗi của bạn (đúng thế, chúng ta đều phạm lỗi!) sửa thuật ngữ của bạn, và bạn cải thiện văn phong của bạn. Trong một tình huống lý tưởng, dịch giả và biên tập lập thành một đội và cùng nhau làm việc, và điều đó sẽ sản xuất ra những bản dịch tốt nhất. Một số công ty lớn có các biên tập viên trong nhà về Tiếng Anh, thường là các chuyên gia về đề tài chuyên môn. Một số thậm chí có cả các biên tập viên trong nhà về tiếng nước ngoài. OK, tôi đã hứa nói với bạn về các công ty dịch thuật.
Một công ty tồi tệ gọi bạn vào đêm khuya và muốn một bản dịch khẩn vào ngày hôm sau.
Hãy chạy đi nếu bạn nghe thấy điều sau đây: Tôi sẽ email cho bạn công việc ngay bây giờ, nhưng bây giờ đã là cuối ngày và tôi phải bắt được chuyến tàu của tôi, bạn sẽ có lệnh giao việc chiều mai. Xin hãy có công việc ở đây khoảng 11 giờ sáng. (Lệnh giao việc phải đến trước khi bạn chấp nhận công việc. Nó phải có giá tiền được thỏa thuận, thời hạn, các điều kiện thanh toán, và những chỉ dẫn đặc biệt, nếu có. Ngoài ra, nó phải bao gồm địa chỉ bưu điện đầy đủ của công ty và số điện thoại.)
Chúng tôi không có thời gian để làm việc biên soạn. Hãy đọc qua kỹ thêm vài lần và chạy nó qua một phần mềm soát lỗi.
(Hãy đọc: "chúng ta không bao giờ" có thời gian "làm biên tập — chúng tôi chỉ thu tiền.)
Chúng tôi có việc lớn này và chúng tôi đã phải chia nó với sáu biên dịch viên vì chúng tôi phải giao nộp quá nhanh. Khi bạn có một đề nghị thế này, hãy hỏi ai sẽ điều phối thuật ngữ giữa các bản dịch của nhiều dịch thuật viên khác nhau và liệu người đó sẽ sẵn sảng trả lời cho những câu hỏi về thuật ngữ. Nếu câu trả lời là: "Hãy làm điều tốt nhất bạn có thể làm và cố dùng đúng từ ngữ"."(Hãy chạy cho thật nhanh. Công ty này không hề có ý định chuyển giao công việc có chất lượng.)
Nếu văn bản gốc đang còn mơ hồ, và bạn không chắc người viết định nói gì, hãy gọi công ty dịch thuật và yêu cầu họ giải thích. Nếu họ nói: "tôi không thể liên lạc với khách hàng, hãy làm tốt nhất mà bạn có thể", đây là một dấu hiệu cảnh báo.
Có những công ty không bao giờ muốn hỏi bởi vì họ sợ rằng khách hàng sẽ nghĩ rằng họ ngu dốt trong vấn đề chuyên môn.
Nếu bạn không hiểu một câu, nó có thể có nghĩa là có cái gì đang a) viết sai,  b) bị bỏ qua một từ do nhầm lẫn, c) ngữ cảnh là quá khó để bạn có thể hiểu, chắc chắn bạn cần một giải thích điều đó có nghĩa là gì, nếu không bản dịch của bạn sẽ chẳng có nghĩa lý gì cả. Một công ty dịch thuật tốt không gọi bạn giữa đêm khuya, họ gọi điện hoặc e-mail trong giờ làm việc. Nếu bạn đồng ý làm công việc, lệnh giao việc sẽ đến ngay tức khắc. Họ sẽ luôn lo cho công việc của bạn được biên tập. Họ không muốn chia các công việc trừ khi họ đủ có thời gian để có một biên tập viên để điều phối các bản dịch. Họ hoan nghênh các câu hỏi của bạn.
Họ muốn thà bạn hỏi các câu hỏi hơn đoán mò. Họ không sợ trình bày câu hỏi với khách hàng của họ. Họ thường tự giải thích điều đó cho bạn.
Như một dịch giả, bạn có các trách nhiệm nhất định:
Bạn phải từ chối một công việc nếu bạn cảm thấy nó nằm ngoài khả năng của bạn.Các từ điển không thể lựa chọn từ đúng. Bạn phải có sự hiểu biết cơ bản về cái mà từ muốn nói để lựa chọn giữa một số từ. Internet có thể là có ích, nhưng nó không thể làm ra bản dịch của bạn. Bạn phải từ chối một công việc nếu bạn không chắc là bạn có thể giao nộp đúng thời hạn. Nếu bạn nghĩ bạn cần thêm một hoặc hai ngày, hãy nói vậy trong khi bạn đang đàm phán. Ngày tới hạn có nghĩa là bạn phải giao nộp ngày hôm đó, chứ không phải ngày hôm sau. Nếu bạn gặp phải những khó khăn thực sự (như bệnh, văn bản là quá khó), trong quá trình dịch, hãy gọi cho công ty tức thì. Họ có thể cho thêm thời gian hoặc có thêm một người dịch giúp bạn. Nếu việc này xảy ra thường xuyên, bạn nên xem xét luôn luôn phải thêm một ngày vào ước lượng của bạn. Công ty sẽ vui nhận được công việc sớm một ngày nếu bạn hoàn thành sớm trước thời hạn.

 

Some Northern Light for Young Translators

 

by Meeri Yule

 

  was born in Helsinki, Finland, into a bilingual family with a Finnish mother and a Swedish father. I used to listen to the radio (we had no television when I was a small child), and I especially loved foreign-language programs. My family wondered why I listened to French when I didn't understand a word of it. I answered, "Because I like the sound of it, and when I grow up I shall learn French." Well, in a way it came true—I did learn some French later in life. Although it is not a language I earn my living in, I still like the sound of it.

You must refuse a job if you feel that it is beyond your capabilities.
I am the membership chair for MICATA (Mid-America Chapter of ATA) and young people often call and ask me, "What do I need to do to become a translator?" My standard first answer is, "Work hard at school with a special emphasis on English." I can hear the hesitation in their voices when they say, "English? But that is my mother tongue... I have taken three years of Spanish and I'd really like to become a translator. I already know English." I don't need to tell my experienced colleagues why knowing one's mother tongue is so important. When Gabe Bokor called me and asked me to be the featured translator in this issue, he asked me particularly to give some advice to newcomers—to share my experience on what it takes to become a successful freelance translator. This is written for newcomers to the profession and aspiring translators. And since my experience does not include literary translation, I am not giving advice to prospective literary translators.

If you are a language major in a college or university, take a few courses in something else than your major (e.g., business, medical terminology, biology, chemistry, legal terminology). It will become extremely useful in your career as a translator. If you already have your degree, it is still worth taking some courses. Do not forget to mention these extra courses when looking for work.

If you can afford it, do consider at least taking some summer courses at a university in a country where your major language is spoken, or try to get a job in that country for a few months. You'll be amazed how much more you learn about another culture if you experience it first-hand rather than as a mere tourist visiting for a week or two.

You have so many advantages compared to what I had when I was listening to the radio and deciding to study languages. You have television and the Internet. You really have no excuse not to become a language professional, if you are serious about it. We need you!

Get involved in translators' associations!

Become a member of a translators' group, such as an ATA chapter, and with the ATA at the national level. You can do this even before you have started seriously working as a translator. We welcome newcomers, we are friendly (most of us do not bite...), and we share our knowledge; ATA has even a mentoring program for newcomers. There is more detailed information about it on the ATA website. If you think that you can do it alone, it will be a lonesome road. It is vital for a translator to have contact with colleagues. They may be able to help you to find work, and they will give you advice on how to tell a bad translation company from a good one. (I shall give some general advice here, too, but they can tell about their own experiences.)

Should you take the ATA certification exam right now? If you want to try it, nothing prevents you if you have the required bachelor's degree or equivalent. But why not wait a year and learn a little more about translation, so you can pass it on the first try? Use the money you would have spent on the exam fee toward participating in a translation workshop, conference, etc. That way you learn a lot more about the profession, get work contacts, meet experienced colleagues, and can distribute your resumes and business cards.

Now you are ready to look for a job. Where should you start? This may sound awfully old-fashioned, but I'd say the Yellow Pages. Prepare a nice-looking resume (no typos!) and send it to all the local translation companies. (Later on, contact other translation companies elsewhere.) Do not send your resume by e-mail unless the company requests it. Translation companies get hundreds of resumes by e-mail; for big companies, it would take a special person to save or print them. If you send a short resume on good paper summarizing your education, talents, and experience, it may catch someone's eye, and if they think they may be able to use you, they will save it. You may want to call them in a week or two, inquiring whether they are interested in talking to you in person. Do not show up without an appointment, most people do not want to interrupt their work just to talk to you. If the company offers you proofreading jobs or other minor translation-related jobs, don't look down on them! Those small jobs will help you get a foot in the door.

Some Internet sites mediate jobs between potential buyers and translators. Unfortunately, some of them are offered at such low rates that you could not make a living that way.

What about direct clients? If you are truly a newcomer into the profession, you are not ready for that unless you are a medical doctor, an engineer, or a lawyer looking for translations in your own field. Work first with translation companies. A respectable company will have an editor to work with you. Another pair of eyes will catch your mistakes (yes, we all make them!), correct your terminology, and improve your style. In an ideal situation, the translator and the editor form a team and work together, and that produces the best translations. Some larger companies have in-house editors into English, often subject specialists. Some have even foreign-language editors in-house.

OK, I promised to tell you about translation companies.

A bad company calls you late at night and wants an urgent translation next day. Run if you hear the following:

"I'll e-mail you the job now, but it is the end of the day and I have to catch my train, you'll get the work order tomorrow afternoon. Please have the job here by 11 o'clock a.m."

(The work order must come before you accept the job. It must include the agreed pay rate, due date, payment conditions, and special instructions, if any. In addition, it must include the company's complete mailing address and phone number.)

"We don't have time to do any editing. Read it through carefully a couple of times and run it through a spell-check." (Read: We never "have time" to do editing—we just collect the money.)

"We have this big job and we have to divide it between six translators since we have to deliver it so fast." When you get a request like this, ask who is going to coordinate the terminology between the translations done by different translators and whether this person will be available to answer terminology questions. If the answer is: "Just do the best you can and try to use the correct terms." (Run really fast. This company has no intention of delivering quality work.)

If the original text is ambiguous, and you are unsure what the writer means, call the translation company and ask them to explain. If they say: "I can't reach the client, do the best you can," this is a warning sign. There are companies who never want to ask questions because they are afraid that the client will think that they are ignorant in the subject matter. If you don't understand what a sentence says, it could mean that something was a) written wrong, b) a word was omitted by mistake, c) the context is too difficult for you to comprehend and you definitely need a good explanation what it means, otherwise your translation will not make any sense either.

A good translation company does not call you late at night, they call or e-mail during business hours. If you agree to do the job, the work order will come immediately. They will always see that your job is edited. They don't like to divide jobs unless they have time enough to have an editor to coordinate the translations. They welcome your questions. They would rather have you ask questions than make guesses. They are not afraid to present the question to their client. They can often explain it to you themselves.

As a translator, you have certain responsibilities:

You must refuse a job if you feel that it is beyond your capabilities. Dictionaries cannot select the correct term. You must have a basic understanding of what the term means in order to choose between several terms. The Internet can be helpful, but it cannot do your translation.

You must refuse a job if you are not sure that you can deliver on time. If you think you need an extra day or two, say so while you are negotiating. A due date means that you deliver on that date, not the next day. If you run into real difficulties (such as illness, text that is too difficult, etc.) during the course of the translation, call the company immediately. They may be able to allow more time or get another translator to help you. If this happens often, you should consider always adding an extra day to your estimate. The company will be happy to get the job a day early if you finish ahead of schedule.


 

 

 

 

 

 

Trước Trước
 
Tiếp Tiếp
Diễn đànDiễn đànNhịp cầu ra thế...Nhịp cầu ra thế...Tiếp cận thị tr...Tiếp cận thị tr...Một chút Bắc cực quang cho các nhà phiên dịch trẻMột chút Bắc cực quang cho các nhà phiên dịch trẻ